فصل شانزدهم - آب آب يكى از عناصر اصلى است و تنها همين عنصر است كه وجودش در تمام غذاهاى تناول‌شده ضرورى است . آب به خودى خود مغذى نيست ولى موجب رانده شدن غذا مىگردد و در بلع و فرودادن آن كمك مىكند . اينكه گفتيم آب مغذى نيست دليلش اين است كه آب جسمى است بسيط و تا موقعى كه بسيط است و تركيب نيافته است نمىتواند مغذى باشد . عنصر غذائى عنصرى است كه نيرويش بتواند به خون تبديل گردد و بعد از « خون شدن » شكل اندام انسان را به خود بگيرد . چنين عنصرى حتما بايد از سادگى به حالت تركيبى تبديل شده باشد . آب گوهرى است كه غذا را روان و رقيق مىگرداند و آن را همراهى مىكند تا به درون رگها برسد و تا موقع خارج شدن از بدن ، همراه آن است . در تمام كارهاى غذا به آب نياز هست و كمك آن لازم مىباشد . انواع آبها : آبها از حيث گوهر يكى هستند ، ليكن بوسيلهء آميزه‌هاى خارجى و كيفياتى كه بر آن‌ها چيره مىشود تغيير حالت مىدهند . بهترين آبها آب چشمه‌سار است ليكن نه هر چشمه‌سارى . بهترين آب در چشمه‌هائى است كه از خاك آزاد ( خالص ) مىجوشد و آن خاك بوسيله كيفيات و هيئت‌هاى بيگانه دربرگرفته نشده است . بعد از اين نوع چشمه‌ها ، چشمه‌اى كه از سنگ بيرون مىآيد و از زمين هيچ تعفنى به آن سرايت نمىكند قرار دارد . ليكن آب خاك آزاد بهتر از آب برآمده از سنگ است . اصطلاح چشمه‌سار آزاد شامل همه چشمه‌هاى تشكيل شده از خاك آزاد نمىشود ؛ شرط لازم اين است كه آب جارى باشد ، تابش خورشيد به آن برسد و بادها بر آن بوزند . در چنين حالتى است كه آب جارى مطلوب‌تر از آب سرچشمه است . ليكن سر باز بودن آب راكد مطلوب نيست و بهتر است چنين آبى درونى و پوشيده باشد . بدان هر آبى كه بسترش گلى است بهتر از آبى است كه بر بستر سنگى روان است ، زيرا گل آب را تصفيه مىكند و آميزه‌هاى بيگانه را از آن مىگيرد و اين كار در بسترهاى سنگى عملى نيست . ليكن بستر گلى موقعى از بستر سنگى بهتر است كه خاك بستر از گل سياه و از نوع شوره‌زار نباشد ؛ شرط اين است كه خاك آزاد باشد . اگر جريان آب شديد و مقدار آن زياد باشد آميزه‌هائى را كه مقدارشان كمتر است هم‌مزاج خود مىسازد .